Το Pasokification Και Ο ΣΥ.ΡΙΖ.Α

Το Pasokification Και Ο ΣΥ.ΡΙΖ.Α

Γιάννης Καραμαγκάλης

Στη συζήτηση για το ασφαλιστικό, ο υπουργός Γιώργος Κατρούγκαλος προσπάθησε για άλλη μια φορά να σπάσει -ανεπιτυχώς- τον πάγο της ολομέλειας με μία προσπάθεια πικρόχολου  χιούμορ προς τη πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ. Χρησιμοποίησε τον όρο pasokification, θέλοντας να αναδείξει την πολιτική συρρίκνωση της κεντροαριστεράς, υποστηρίζοντας μάλιστα πως το υπόδειγμα του ΠΑΣΟΚ έχει γίνει πλέον και όρος της πολιτικής επιστήμης.

Tι είναι το pasokification

Παρά το γεγονός πως ο κύριος Κατρούγκαλος προσπάθησε να δώσει στον ορισμό αυτό βάρος επιστημονικό, κάτι τέτοιο δεν ισχύει. Είναι απλά επικοινωνιακό πυροτέχνημα. Ο ορός «pasokification» δεν έχει χρησιμοποιηθεί από κανέναν πολιτικό επιστήμονα με κύρος, δεν έχει συζητηθεί σε κάνενα επιστημονικό συνέδριο και έχει γραφτεί μόλις σε 3 «ακαδημαϊκά» δοκίμια, τα οποία εμφανίζονται και στο Google Scholar. ().

Αφού ξεκαθαρίσαμε πως δεν είναι επιστημονικός όρος, ας μιλήσουμε για το σημαίνει. Το τοπίο και εδώ είναι θολό. Η πρώτη εμφάνιση του όρου χρονολογείται το 2015 από κάποιον blogger με το όνομα James Doe. O όρος ξεκίνησε να χρησιμοποιείται για να περιγράψει την ανάδειξη ενός μικρού κόμματος, όπως ήταν τότε ο ΣΥΡΙΖΑ σε σημαίνουσα πολιτική δύναμη, μία πορεία αντίστοιχη με αυτή του ΠΑΣΟΚ κατά το 1981 δηλαδη. Ο όρος βέβαια έλαβε εντελώς διαφορετικη ερμηνεία στην πορεία, (η οποία και εγκαθιδρύθηκε, τελικά), η οποία εννοεί την συρρίκνωση της έκτασης και της πολιτικής ισχύος ενός σοσιαλδημοκρατικού κόμματος, αντίστοιχης με αυτή που υπέστη το ΠΑΣΟΚ κατά την περίοδο 2009 – 2012. Ένα από τα καλύτερα κείμενα για αυτή τη διαδικασία, έχει γραφτεί από τον Aditya Chakrabortty του Guardian.

Το pasokification έχει χρησιμοποιηθεί ωστόσο αρκετά σε δημοσιογραφικό επίπεδο για να αναδείξει το ζήτημα της κατάρρευσης των ποσοστών των σοσιαλδημοκρατικών κομμάτων. Μερικά χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι η κατάρρευση του Σκωτσέζικου Labour Party, με τον όρο να προτείνειται μάλιστα και ως καταχώρηση στο Collins Dictionary, ενώ στην Ισπανία ο καθηγητης Juan Carlos Monedero χρησιμοποίησε τον όρο δημόσια για να εξηγήσει το φαινόμενο κατάρρευσης του σοσιαλιστικού κόμματος (PSOE) και την ανάδειξη των Podemos.

O κύριος Κατρούγκαλος, πάντως, έκανε χρήση της δεύτερης ανάγνωσης του όρου. Και εδώ υπάρχει μία μικρή τραγική ειρωνία σε εξέλιξη.

Ας υποθέσουμε πως αποδεχόμαστε τον όρο pasokification και -για τις ανάγκες του κειμένου- ας υιοθετήσουμε την δεύτερη ερμηνεία, με την οποία ο κ. Κατρούγκαλος ειρωνεύτηκε την πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ. Η περιέργεια μου κίνησε το ενδιαφέρον να αναζητήσω μία σειρά δεικτών που αφορούν τον ίδιο τον ΣΥΡΙΖΑ.

Αυτό που προσπάθησα να ψάξω είναι η διαχρονική πορεία της πρόθεσης ψήφου του ΣΥΡΙΖΑ από τον Σεπτέμβριου του 2015, οπότε και σημείωσε το υψηλότερο εκλογικό ποσοστό στην ιστορία του. Ωστόσο σκέφτηκα πως κάτι τέτοιο θα δεν θα ήταν έγκυρο για δύο λόγους. Πρώτον, οι δημοσκοπήσεις αποτυπώνουν την τάση της στιγμής και όταν οι στιγμές αυτές είναι ασταθείς, προφανώς και οι δημοσκοπήσεις δίνουν «θολές» εικόνες. Δεύτερον, η σκόνη που σηκώθηκε μετά τις εκλογές του Σεπτεμβρίου με την αποτυχία των εταιρειών δημοσκοπήσεων να προβλέψουν σωστά το αποτέλεσμα έστω κατά προσέγγιση, δεν επιτρέπει την εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων από δημοσκοπίσεις.

Για τον λόγο αυτό,  επέλεξα να χρησιμοποιήσω μία έρευνα αξιακών πεποιθήσεων, αυτή της διαΝΕΟσις για το «Τι Πιστεύουν Οι Έλληνες».

Ας δούμε πως έχει μεταβληθεί η άποψη των Ελλήνων μεταξύ Απριλίου και Νοεμβρίου 2015 για τη έννοια της αριστεράς και τους θεσμούς του Πρωθυπουργού και της Κυβέρνησης.

Oι πολίτες που θεωρούν την αριστερά ως κάτι «Καλό» μειώθηκαν κατά 13,5% μέσα σε διάστημα 8 μηνών.

Ερωτηθέντες για το εάν θεωρούν την αριστερά κάτι «Καλό» ή κάτι «Κακό», οι πολίτες απάντησαν «Καλό» σε ποσοστό 52,5% τον Απρίλιο του 2015, οπότε η κυβέρνηση ήταν στα «ντουζένια» της και μόλις 39% τον Νοέμβριο του 2015, οπότε και πραγματοποιήθηκε μία επαναληπτική μέτρηση. Δηλαδή η έννοια της αριστεράς έχασε 11,5 μονάδες σε διάστημα 8 μηνών.

Στην ερώτηση «Πόσο εμπιστεύεστε τους παρακάτω θεσμούς», είχαμε εξίσου θεαματικά αποτελέσματα. Τον Απρίλιο του 2015, εμπιστοσύνη προς το πρόσωπο του πρωθυπουργού εξέφραζε το 71,2% σε αντίθεση με τον Νοέμβριο του ίδου έτους, όπου το ποσοστό αυτό είχε υποχωρήσει κατά 15 μονάδες, φτάνοντας στο 15,6%. Σχετικά με την εμπιστοσύνη προς τον θεσμό της κυβέρνησης, τα αποτελέσματα ήταν πανομοιότυπα με την εμπιστοσύνη των πολιτών να υποχωρεί κατά 14,5 μονάδες μεταξύ Απρίλίου και Νοεμβρίου.empistosyni_se_prothipoyrgo_kai_kybernisi

Τα νούμερα αυτά είναι τρομακτικά, για πολλούς λόγους.

Αλλά δείχνουν κάτι, κατά την άποψή μου. Δείχνουν πως ο ΣΥΡΙΖΑ πάσχει από pasokification. Ή για το «επιστημονικότερο» του όρου, από meta-pasokification. Και θα ερωτηθείτε που το στηρίζω αυτό.

Όπως έχει δείξει η ιστορία της κρίσης, η αμφισβήτηση προς τις πολιτικές ενός κόμματος στην Ελλάδα περνάνε πρώτα από το πρίσμα της θεσμικής αμφισβήτησης, πριν καταλήξουν στην κομματική και αμιγώς πολιτική. Για σκεφτείτε το: Από τους αγανακτισμένους και τις μούτζες στη Βουλή (και όχι για παράδειγμα στα γραφεία του κυβερνώντος τότε κόμματος) μέχρι τα γιουχαϊσματα στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, πρώτα αποδοκιμάστηκαν και αμφισβητήθηκαν λυσσαλέα οι θεσμοί ως τέτοιοι και μετά τα πολιτικά πρόσωπα που «προκάλεσαν» τις πολιτικές. Αν συνυπολογίσουμε όλα αυτά μαζί με τα νούμερα, τότε μάλλον ο ΣΥΡΙΖΑ είναι αντιμέτωπος με δύο ενδεχόμενα: Ή με την κατάρρευσή του, ή με την πρώτη ερμηνεία του pasokification.

SHARE

Το Pasokification Και Ο ΣΥ.ΡΙΖ.Α